Product Category Sample
F!XX Wood Care

Alles Over Hout

Algemeen
 
Hout is een fantastisch natuurproduct dat zich leent voor diverse doeleinden. Net zoals de mens is iedere boom verschillend, zelfs de kleinste bestanddelen verschillen van elkaar. Dat is wat hout zo interessant maakt. Een andere bijzondere eigenschap van hout is de grote verscheidenheid aan natuurlijke kleuren en nerven, die ervoor zorgen dat lichte kleur– en nerfschakeringen onvermijdelijk zijn en zo het authentieke karakter van hout bevestigen.
Het is in ontelbare soorten te verkrijgen en elke soort heeft z'n eigen kleur, hardheid en nerfstructuur. Hout ten behoeve van de meubelindustrie is afkomstig van naaldbomen en loofbomen. Naaldbomen komen voor in o.a. Nederland en Scandinavië. Doordat deze bomen relatief snel groeien, ontstaat er een zachte houtsoort. Voorbeelden hiervan zijn vuren en grenen. Loofbomen zijn voornamelijk afkomstig uit de Verenigde Staten en Europa en kenmerken zich door een langzame groei waardoor het hout meestal harder is. Voorbeelden hiervan zijn eiken, berken, beuken en teak.
Omdat hout kan krimpen onder invloed van droge lucht en uitzetten door te vochtige lucht is het aan te raden om altijd een stabiele vochtigheidsgraad van 50-60% in de kamer te voorzien.
 
Houtsoorten
Vuren en grenen.
Een zachte houtsoort afkomstig van naaldbomen. Gevoelig voor stoten, dus er kunnen makkelijk deukjes in het meubel ontstaan. Soms treft u een meubelstuk aan met hars (eigenschap van de naaldboom). De nerf van deze houtsoort is redelijk grof.
Belangrijkste eigenschap is de warme uitstraling van grenen en vuren. Maar doordat de houtsoorten zo zacht zijn, zijn ze vaak niet geschikt voor bijvoorbeeld gezinnen met kleine kinderen.

Beuken
Een harde houtsoort afkomstig van de beuken boom. Wordt voornamelijk gebruikt voor Scandinavische meubelen. Deze houtsoort is erg stevig en dus nauwelijks gevoelig voor deuken. Het wordt daarom ook vaak gebruikt in scholen en kantoren. De nerf van deze houtsoort is redelijk fijn.

Eiken
Het hout van de aloude eikenboom wordt al sinds jaar en dag gebruikt. Deze zeer harde houtsoort is makkelijk verkrijgbaar en heeft ideale eigenschappen. Het heeft een warme en degelijke uitstraling en beschadigd minder snel dan bijvoorbeeld vuren en grenen. De nerf van deze houtsoort is normaal (niet te fijn en niet te grof). Nog altijd wordt eiken gezien als de beste houtsoort om meubelen van te maken.

Noten, Mahonie en Kersenhout
Deze houtsoorten zijn afkomstig van loofbomen. Deze harde houtsoorten hebben een zeer eigen karakter. Een zeer fijne nerfstructuur geeft deze houtsoort een klassieke uitstraling.
Bij notenbomen komt het af en toe voor dat er onderaan de boom wortelknollen groeien. Wanneer dit voorkomt worden deze wortelknollen in fineerlagen opgedeeld waarna het wortelnoten genoemd wordt. Omdat het zeer zeldzaam voorkomt is dit een kostbare houtsoort. Het is altijd fineer.

Rotan (Manou)
Rotan is de familienaam van liaanachtige plantensoorten die in de jungles van Azië groeien. Een van de bekendste soorten is manou, afkomstig van het eiland Sumatra in Indonesië. Het fabricageproces van het maken van een rotanmeubel is in z'n geheel handwerk. Rotan/Manou geeft het interieur een exotische sfeer.
Nadeel van Manou/Rotan is dat het niet zo sterk is als massief hout en wanneer het eenmaal begint te slijten bestaat de kans dat er delen uit gaan steken zodat je er bijvoorbeeld je kleding aan open kunt halen.
Een vervanger voor Rotan is Loom. Dit bestaat uit ijzerdraad omwikkeld met papier. Het voordeel van Loom is dat het vele malen sterker is dan Rotan. Zo kan het bijvoorbeeld niet splijten, is het veel soepeler en is het "door en door" geverfd. Nadeel is dat het veel kostbaarder is.

MDF
MDF bestaat uit en plaatmateriaal van samengeperste houtvezels (spaanplaat heeft grovere vezels dan MDF). Meubelen van dit materiaal zijn dekkend gelakt. Alpine wit, parelgrijs, mintgroen, met MDF zijn alle kleuren mogelijk. Doordat de vezels van MDF zo sterk zijn samengeperst is het een stevige houtsoort en is het makkelijk te bewerken.

Koloniale houtsoorten
Deze houtsoort is een verzamelnaam voor meerdere hardhoutsoorten. Voorbeelden zijn: teak, merbau, siam, bangkirai, sisam en durian. Vrijwel alle koloniale meubelen worden in India en Indonesië gemaakt. De grote klimaatverschillen tussen Azië en Europa zorgen ervoor dat het hout blijft werken. Dit betekent dat scheurtjes, trekken of krimpen tijdens het gebruik kunnen ontstaan. Dit geeft ook het authentieke karakter aan de meubelen van deze houtsoort.
 
Bewerking, kleuring en afwerking van hout
 
Hout kan op verschillende manieren beschermd en gekleurd worden:

Beits
Dit dient er voor om het kale hout te kleuren. Zo worden eiken meubelen vaak gekleurd met een beits. De kleur van de beits die men hiervoor gebruikt wordt aan geduid met een getal (E10, E20 .... tot E70). De kleur E10 is heel licht, terwijl E70 heel donker is. Het meest bekent zijn blank eiken (E10) en donker eiken (E50).

Lak (kleurloos)
Lakken zijn verkrijgbaar in kleurloos of tal van kleuren. Lakken hebben de eigenschap om het meubel te kleuren en te beschermen tegen vuil en beschadigingen. Gebeitste meubelen worden daarom vaak afgelakt met transparante lak omdat beits deze bescherming niet biedt.
Eerst wordt er een kleurloze grondlak aangebracht en daarna een kleurloze aflak. De aflak is te verkrijgen in 5 verschillende glansgradaties:
  • stompmat (aanzet + aanzetloos)
  • halfmat (aanzet + aanzetloos)
  • zijdeglans (aanzet + aanzetloos)
  • hoogglans
 
Sommige houtsoorten kunnen direct afgewerkt zijn met een kleurloze lak, dat zijn veelal de hardhoutsoorten zoals teak, palissander, wengé. Ook bij de zachte houtsoorten wordt alleen kleurloze lak verwerkt, t.w. vuren en grenen.
 
Meubelspuitlak (gekleurde lak)
Een andere methode van afwerken van hout is gebruik te maken van een gekleurde lak, die direct op het blanke hout gespoten wordt. Een voorbeeld hiervan zijn de Laqué meubelen

Was
Meestal over kale/onbehandelde meubelen. Was geeft het meubel een unieke uitstraling. Veel gebruikt op antieke en oude meubelen of meubelen die men een antieke uitstraling wil geven. Voorbeelden van in de was gezette meubelen zijn de koloniale meubelen. Was is verkrijgbaar in kleurloos of in verschillende kleuren. Nadeel van was is dat het niet zo'n goede bescherming geeft als lak en dat het vaker onderhouden moet worden. Voordeel is dat het in geval van beschadiging makkelijk bij te werken is.

Wasbeits.
Antieke en oude meubelen of houten voorwerpen kunnen ook afgewerkt zijn met wasbeits.
 
Olie
Een afwerking waarbij het hout wordt verzadigd met (lijn)olie. Geeft een mooi halfmat patine. Wordt op vele houtsoorten toegepast. Het kale meubel kan ook alleen in de olie gezet worden. Dit geeft een natuurlijke uitstraling en het meubel is redelijk beschermd tegen vlekken. Ook oliën zijn in een aantal kleuren te verkrijgen. Nadeel is wederom de wat slechtere bescherming tegen vlekken en beschadigingen, voordeel is dat beschadigingen redelijk makkelijk bij zijn te werken.

Beitsolie.
Een olie die tevens het hout in de gewenste kleur brengt. Geeft een mooi halfmat patiné. Wordt op vele houtsoorten toegepast.

Fineren
Omdat hout erg duur is wordt er vaak gebruik gemaakt van fineer. Fineer is een flinterdun laagje echt hout dat is gelijmd op een spaanplaat of MDF ondergrond. Doordat het bovenste laagje echt hout is dient het ook behandeld te worden als echt hout. Voordeel van fineer is dat het vele malen goedkoper is als massief hout. Nadeel is dat de levensduur over het algemeen korter is.

Fotofolie
Dit lijkt veel op fineer echter er is nu geen echt hout op de spaanplaat of MDF verlijmt maar een folie. Voordeel hiervan is dat het geheel onderhoudsvrij is en doordat er geen hout aan te pas komt kunnen vrijwel alle kleuren en motieven gebruikt worden. Bovendien is het net als fineer goedkoper dan massief hout.
Nadeel is dat het niet de stevigheid en duurzaamheid heeft van massief hout.

Patineereffect
Het donkerder kleuren van hoeken en randen van gekleurde meubelen. Door dit te doen krijgt het meubel een wat warmere uitstraling. Het bekendste voorbeeld hiervan is blank eiken patina.

Logen
Een andere mogelijkheid is het hout logen. Eikenhout bevat looizuur, waardoor eiken in de loop van de tijd een mooie ‘antieke’ kleur krijgt. Oude meubelmakers weten nog dat eikenhouten meubels sneller die antieke kleur kregen als ze enkele weken boven een paardenstal lagen. Hetzelfde resultaat kan men in een zeer korte tijd te bereiken door eikenhout te logen. Hierbij wordt het hout ondergedompeld in een zogenaamd loogbad. Dit bad bevat
natronloog (Natriumhydroxide of caustische soda  en lost onder grote warmte­ontwikkeling op in water tot natronloog). Bij het logen worden bepaalde stoffen in het hout geactiveerd (vooral bij eiken en grenen). Dit geeft het hout een andere (geloogde) kleur. Tevens kan een loogbad dienen om het meubel te ontdoen van oude lak en/of verflagen.